اسپیسر میلگرد و کاربرد آن

اسپیسر میلگرد و کاربرد آن


اسپیسر یعنی Spacer جداکننده و اسپیسر میلگرد یک جداکننده است که آن را از قالب بتن جدا نگه می‌دارد تا در مجاورت هوا و رطوبت قرار نگرفته و دچار خوردگی و زنگ‌زدگی نشود. با این تعریف ساده به سراغ معرفی اسپیسر میلگرد و کاربرد آن می‌رویم. با آهن‌ رسان همراه باشید.

گاها به جای اسپیسر میلگرد از عبارت اسپیسر بتن نیز استفاده می‌کنند. اسپیسر دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد و در چند نوع ساخته می‌شود.

فلسفه استفاده از اسپیسر

در زمان بتن‌ریزی، میلگردها و آرماتورها باید به‌درستی در جای خود قرار بگیرند؛ اما گاهی به خاطر فشار بتن یا اجرای نادرست کار، ممکن است میلگردها جابجا شود. این اتفاق باعث می‌شود سازه از حالت استاندارد خود خارج شود به‌علاوه با نزدیک شدن آرماتور به قسمت بیرونی قالب بتن (و پوشیده نشدن کامل با بتن)، در مجاورت اکسیژن و رطوبت هوا قرار می‌گیرد و زودتر دچار خوردگی و فرسایش می‌شود. اسپیسر (فاصله‌انداز) برای جلوگیری از جابجایی میلگرد در بتن و ایجاد فاصله میلگرد از قالب بتن استفاده می‌شود.

در روش‌های قدیمی، از سیم خاموت شده برای نگهداری میلگردها در بتن استفاده می‌شد. با پیشرفت در زمینه ساختمان‌سازی، اسپیسر جای آن را گرفته است.

اسپیسر میلگرد به‌گونه‌ای ساخته‌شده است که محل مشخصی برای قرار گرفتن میلگردها دارد.

اسپیسر میلگرد و کاربرد آن

مزایای استفاده از اسپیسر میلگرد

  • نگهداری میلگرد در جای مناسب
  • ایجاد فاصله بین میلگرد و هوای آزاد در بتن و جلوگیری از خوردگی آرماتور
  • سرعت بالای قرار دادن میلگردها و ایجاد فاصله پوشش
  • کم کردن نیاز به نیروی انسانی برای قرار دادن میلگردها و بستن آن
  • افزایش استاندارد کار
  • حفظ یکپارچگی بتن
  • ارزان و در دسترس بودن آن
  • سبک و قابل‌حمل بودن آن

اهمیت موضوع

گاها دیده می‌شود که برخی از پیمان‌کاران برای مدیریت هزینه و کم کردن مخارج ساخت‌وساز، به‌جای اسپیسر میلگرد، از سنگ و موزاییک، یا قطعات چوب استفاده می‌کنند. اسپیسر میلگرد و کاربرد آن بسیار مهم است این کار شاید در ظاهر همان نتیجه را داشته باشد اما با بررسی‌های انجام‌گرفته ثابت‌شده است که دقت کامل را ندارد و نمی‌توان به آن اعتماد کرد. بر اساس تحقیقات انجام‌شده به ازای هر ۲ میلی‌متر کاهش ضخامت پوشش بتن (بر روی میلگرد) چیزی حدود ۵۱ سال از طول عمر سازه کم می‌شود. این موضوع به‌خصوص برای پروژه‌های بزرگ اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

انواع اسپیسر

بر اساس نوع کاربرد، جنس و روش استفاده از آن می‌توان دسته‌بندی‌های مختلفی برای اسپیسر وجود دارد. در ادامه انواع ع اسپیسر میلگرد از نظر جنس و کاربرد آن را بررسی می‌کنیم.

  • اسپیسر بتنی
  • اسپیسر پلاستیکی
  • اسپیسر فلزی

اسپیسرهای بتنی وقتی استفاده می‌شوند که امکان استفاده از اسپیسرهای پلاستیکی و فلزی نباشد. این مورد ممکن است به خاطر وزن بالای آرماتور نسبت به تحمل اسپیسرهای غیر بتنی باشد یا اینکه بار وارد شده به یک نقطه خیلی زیاد باشد. اسپیسر بتنی کاملاً از بتن ساخته‌شده، اندازه بزرگی دارد ساخت آن پیچیده و زمان‌بر است. همچنین تنوع کمی نسبت به انواع دیگر دارد. مزیت بزرگ اسپیسر بتنی سازگاری با بتن و ایجاد یکپارچگی است.

اسپیسر پلاستیکی مزیت‌های زیادی دارد و همین باعث شده تا کاربرد زیادی داشته باشد. این نگه‌دارنده ارزان و در دسترس، دارای تنوع بالا در ساخت و دارای سرعت بالا در اجرا است.

اسپیسر فلزی اما نسبتاً چسبندگی کمی به بتن دارد؛ بنابراین محبوبیت زیادی ندارد و از آن در پروژه‌های سبک استفاده می‌شود. ممکن است در اثر دما و حرارت بالا انبساط و انقباض فلز رخ داده و باعث جابجایی آن شود. این یک عیب بزرگ برای اسپیسر فلزی است. برای رفع این عیب باید استحکام فلز را تقویت کنند.

اسپیسرهای ساختمانی:

به یک ساختمان یا سازه نکاه کنید؛ قسمت‌های زیادی در هر سازه هست که به بتن‌ریزی نیاز دارد. در این قسمت‌ها باید از اسپیسر استفاده شود. حالا با توجه به محل‌ها و قسمت‌هایی از سازه که در آن اسپیسر استفاده می‌شود می‌توان دسته‌بندی‌هایی برای آن در نظر گرفت.

اسپیسر میلگرد و کاربرد آن

  • اسپیسر دیواری
  • اسپیسر ستون
  • اسپیسر سقفی
  • اسپیسر فونداسیون
  • اسپیسر تیرچه بتن

اسپیسرهای دیواری به‌صورت عمودی نصب شده و اغلب برای ساحت دال بتنی، در بتن‌ریزی استخر یا منبع آب استفاده می‌شوند. مدل‌هایی از این اسپیسر ساخته‌شده است که در سدسازی، پل هوایی و زیرگذر نیز استفاده می‌شود.

اسپیسر ستونی خیلی شبیه به اسپیسر عمودی (دیواری) هستند. به دلیل وجود ستون‌های با سطح مقطع مربع یا دایره، اسپیسرهای ستون نیز در طرح‌های مختلف ساخته می‌شوند. تنوع این محصول نسبت به نوع قبلی بیشتر است. از آن در ستون ساختمان، ستون‌های بزرگ، لوله سیمانی بزرگ، ستون زیرگذر و روگذر استفاده می‌شود.

اسپیسر سقفی نوعی اسپیسر سطحی محسوب می‌شود؛ زیرا پایه آن به یک سطح متصل می‌شود. اسپیسر سقفی می‌تواند میلگرد را هم در بالا وهم در پایین و به‌صورت آویزان نگه دارد. به همین دلیل اسپیسر سقفی در بتن‌ریزی نقش بسیار مهمی دارد. این نوعی دیگر از اسپیسر میلگرد و کاربرد آن است.

اسپیسر فونداسیون (پی) وابسته به نوع فونداسیون و جای قرار دادن میلگرد می‌تواند هم به‌صورت اسپیسر عمودی و هم به‌صورت اسپیسر سطحی طراحی شود. گاها می‌توان از نگه‌دارنده‌های سقفی و ستونی به‌عنوان جایگزین این محصول استفاده کرد.

تقسیم‌بندی اسپیسر بر اساس اندازه:

اندازه اسپیسر رابطه مستقیمی با حجم و پوشش بتن دارد.

  • اسپیسر ۳ سانتی‌متری:
    برای ایجاد یک فاصله ۳ سانتی‌متری بین آرماتور و پوشش بتن از این نوع استفاده می‌شود. برای سازه‌ها و پروژه‌های با مقدار بتن کم، برای بتن‌ریزی دیوار نازک، ستون و استخر بتنی از اسپیسر ۳ سانتی استفاده می‌شود.
  • اسپیسر ۵ سانتی‌متری:
    در پروژه‌هایی که به حجم بتن متوسط نیاز است یا برای بتن‌ریزی سقف و ستون‌های بزرگ، وقتی اندازه آرماتورها متوسط و بزرگ باشد؛ اسپیسر ۵ سانتی گزینه خوبی است.
  • اسپیسر ۷ سانتی‌متری
    برای بتن‌ریزی در پروژه‌های سنگین، برای فونداسیون و یا سقف‌های حجیم، در ستون پل هوایی تونل‌ها و… می‌توان از اسپیسر ۷ سانتی استفاده کرد.

انواع اسپیسر بر اساس روش نصب:

اسپیسرهای سطحی
این نوع دارای پایه‌ای برای اتصال است و به‌صورت افقی به سطح موردنظر می‌چسبد. اسپیسرهای سطحی انواع مختلفی دارند که در ادامه معرفی می‌کنیم. با توجه به تعدد این فاصله اندازهای سطحی، به نام لاتین آن توجه کنید تا درک آن راحت‌تر باشد.

اسپیسر هارد فیکس (Hard Fix) یک ‌فاصله‌انداز بسیار محبوب و پرمصرف است که در پوشش بتنی در کف­های سنگین و متراکم از آن استفاده می‌شود. ماده‌ای که از آن این اسپیسر را می‌سازند دارای سختی بالایی است؛ بنابراین می‌تواند آرماتورهای زیادی را تحمل کند. میزان تحمل بار نقطه‌ای اسپیسر هارد فیکس ۳۵۰ کیلوگرم است. دو شاخک محکم برای قفل‌کردن میلگردهای سایز ۱۰ تا ۳۲ در این فاصله‌انداز تعبیه‌شده. اسپیسر هارد فیکس در پروژه‌های بزرگ و نیمه سنگین فونداسیون به‌صورت ۴ عدد در هر مترمربع و در پروژه‌های کف فوق سنگین بین ۶ تا ۱۰ عدد در هر مترمربع و برای تیر و پوترها به تعداد ۳ عدد در هر متر طول، استفاده می‌شود.

اسپیسر ماکس فیکس (Max Fix) وقتی به بتن‌ریزی با حجم بالا (مثل پوتر، ستون و شناژ) نیاز می‌شود، در اولویت قرار می‌گیرد. از ماکس فیکس اغلب به‌عنوان نگه‌دارنده میلگردهای سایز ۸ تا ۲۰ میلی‌متر استفاده می‌شود. اسپیسر میلگرد و کاربرد آن در ساخت و ساز اهمیت دارد. میزان تحمل بار نقطه‌ای اسپیسر ماکس فیکس ۱۸۰ کیلوگرم است. در کف نیمه سنگین به تعداد ۴ عدد در هر مترمربع و در استفاده برای پوتر و تیرها، ۳ عدد در هر متر طول به این نوع اسپیسر نیاز است. در ماکس فیکس نیز شاخک‌ها مشابه با هارد فیکس است.

اسپیسر میلگرد و کاربرد آن

اسپیسر مینی فیکس (Mini Fix): از نام این اسپیسر نیز مشخص است که در پروژه‌های کوچک بیشتر مورداستفاده قرار می‌گیرد. میلگردهای با اندازه ۶ تا ۱۴ مناسب این نوع اسپیسر هستند. اگر لازم باشد برای ساخت‌وساز از میلگردهای سبک مثل میلگردهای حرارتی در سقف استفاده شود، اسپیسر مینی فیکس گزینه مناسبی خواهد بود. در این نوع فاصله‌انداز، میزان تحمل بار نقطه‌ای حدود ۳۵ کیلوگرم است. برای نصب آن نیز به‌صورت ۴ عدد در هر مترمربع باید انجام شود.

اسپیسر فلت فیکس (Flat fix): با توجه به داشتن یک کف صاف و تخت در این اسپیسر می‌توان آن را در کف های سبک و سقف‌ها استفاده کرد. اسپیسر فلت فیکس تقریباً نوع تغییریافته اسپیسر مینی فیکس به شمار می‌رود. میلگردهایی که در این نوع استفاده می‌شود در سایزهای بین ۶ تا ۱۴ میلی‌متر است و برای اجرای آن ۴ عدد اسپیسر در هر مترمربع است. به خاطر تخت و مسطح و به‌اصطلاح فلت بودن کف این اسپیسر، می توان به‌راحتی آن را در پوشش‌های نرم نیز استفاده کرد.

اسپیسر ساید فیکس (side fix):نوعی فاصله‌انداز یک‌طرفه است که میلگرد را خارج از نقطه ثقل خود و در بیرون محدوده اصلی نگه می‌دارد. در سازه‌هایی که دارای وزن متوسط و سنگین هستند از این اسپیسر می‌توان استفاده کرد. اسپیسر میلگرد و کاربرد آن بسیار متنوع است. میزان تحمل بار نقطه‌ای در آن حدود ۲۰۰ کیلوگرم است. برای اجرای این اسپیسر در هر مترمربع کف باید ۴ عدد قرار داد؛ و در هر مترمربع طولی تیرها و پوترها ۳ عدد استفاده کرد. در پروژه‌هایی که محدودیت فضایی وجود دارد، این اسپیسر گزینه خوبی است چرا که امکان جا زدن از یک‌طرف میلگرد را فراهم می‌کند.

اسپیسر یوفیکس (Ufix): دقیقاً شبیه به حرف یو لاتین دارد. در این نوع یک فضای مخصوص برای قرار گرفتن میلگرد تعبیه‌شده است و شاخکی وجود ندارد. میزان تحمل بار آن ۲۰۰ کیلوگرم و برای اجرا در کف­های متوسط، به ازای هر مترمربع، ۴ عدد و در تیرها و ستون‌ها نیز به ازای هر مترمربع ۳ عدد قرارداد.
نکته: به خاطر اینکه اسپیسر یوفیکس مثل کرسی عمل می‌کند و درواقع نقش نگه‌دارنده ندارد، باید استفاده از این اسپیسر را در پروژه‌هایی که رفت‌وآمد روی میلگرد زیاد بوده و یا حجم بتن‌ریزی بالا است، منع کرد.

اسپیسر دابل فیکس (Double fix): درصورتی‌که لازم باشد دو شبکه میلگرد یا آرماتور در کنار هم قرار بگیرند از اسپیس رهای بابل فیکس استفاده می‌شود برای استفاده در دال‌های بتنی و سقف‌های بتنی به شکل دو شبکه به دو قسمت پایه به صورت مادگی و حد به صورت نری است بهترین انتخاب اسپری دابل فیکس می‌باشد

این اسپری سر را برای میلگردهای با سایز ۸۰ تا ۱۸۰ می‌توان استفاده کرد توجه داشته باشید قسمت پایه و حد آن‌ها باید قبلاً مونتاژ شود

روش اجرا برای این نوع اسپیسر به‌صورت ۴ عدد در هر مترمربع است.

اسپیسر فلت بار: بر اساس اندازه قفل کن اسپیسر فلت بار بهترین گزینه برای میلگردهای سایز ۸ تا ۱۴ میلی‌متر است. برای قرار دادن دو ردیف میلگرد که به‌طور متقاطع هستند از این نوع اسپیسر استفاده می‌شود و برای اجرای آن در هر مترمربع باید ۴ عدد قرار داد.

اسپیسر راند بیس: این نوع اسپیسر به شکل یک حلقه دایره‌ای به همراه چندپایه است. اسپیسر میلگرد و کاربرد آن در صنایع مختلف را معرفی کردیم. شاخک قفل کن در این اسپیسر وجود ندارد و این نوع اسپیسر یک‌پایه نگه‌دارنده برای سقف‌ها و دال‌های سبک و دیوارهای پیش‌ساخته به شمار می‌رود میزان تحمل بار نقطه‌ای اسپیسر راند بیس حدود ۲۵۰ کیلوگرم است بیشترین سایز میلگرد که در این نوع اسپیسر استفاده می‌شود ۲۲ میلی‌متر است برای اجرای آن در هر مترمربع کف سازی دو عدد و برای سقف‌های بزرگ و پهن ۲ عدد می‌باشد.

اسپیسر لانگ بیس: لانگ بیس برای استفاده در سقف‌های بزرگ، کف سالن، محوطه‌سازی و کاربردهای این‌چنینی مناسب است. شاخه قفل کن در این اسپیسر نیز وجود ندارد و به‌عنوان یک‌پایه برای میلگرد و شبکه میلگرد به شمار می‌رود. میزان تحمل بار در این اسپیسر ۲۰۰ کیلوگرم است برای اجرای اسپیسر لانگ بیس در هر مترمربع کف و در هر مترمربع ۲ عدد اسپیسر است

اسپیسرهای دیواری: اسپیسرهای دیواری با عنوان اسپیسر عمودی هم شناخته می‌شوند. برای نگهداری میلگردها و حفظ فاصله جهت بتن‌ریزی استفاده می‌شود. این اسپیسر در سه دسته تقسیم می‌شود:

اسپیسر ویل فیکس: از اصلی‌ترین اسپیسرهای عمودی است. شبیه یک چرخ بالا کشنده آب چاه بوده و برای حفظ فاصله بین میلگرد و سطح، به‌صورت عمودی استفاده می‌شود. یک قفل کن قوی دارد که بر روی میلگرد قرار گرفته و آن را محکم می‌کند. از اسپیسر ویل فیکس معمولاً در ستون و دیوارهای حجیم استفاده می‌شود. از خصوصیات دیگر آن می‌توان به دندان دار بودن سطح خارجی اسپیسر اشاره کرد که برای میلگردهای سایز ۶ تا ۳۲ میلی‌متر قابل‌استفاده است و در هر مترمربع دیوار سه عدد از آن قرار می‌گیرد.

اسپیسر کیج فیکس: خیلی شبیه به قفسه است. دندان ندارد و دو حالت دارد. یک مدل آن موسوم به O برای قبل از بست شدن کامل شبکه میلگرد و مدل موسوم به V برای بعد از بسته شدن کامل شبکه آرماتور استفاده می‌شود. فاصله‌اندازهای کیج فیکس را برای میلگردهای با سایز ۸ تا ۱۴ میل استفاده می‌کنند؛ و کاربرد آن اغلب در پایه پل، قالب‌های لغزنده، قالب‌های بالارونده و سازه‌های دریایی است. اجرای این اسپیس در شبکه‌های قفسه‌های به تعداد ۸ عدد در طول قطر شبکه میلگردی است.

اسپیسر میلگرد و کاربرد آن

اسپیسر ویل سان: نام دیگر آن اسپیسر خورشیدی است. طراحی متفاوتی دارد و دندانه ندارد. اگر بخواهیم توصیفی از این اسپیسر داشته باشیم، می‌توان گفت مشابه یک گل است که قسمت مرکزی آن اطراف میلگرد اصلی را احاطه می‌کند و شعاع آن اندازه شعاع بتن ریز است. از مزیت‌های بزرگ این نوع اسپیسر مقاوم بودن دندانه‌ها است که باعث می‌شود بتوان از آن در ستون‌های عمودی دیوارها، مقاطع مدور و موارد مشابه استفاده کرد.

اسپیسر با طراحی خاص: بعضی مواقع نمی‌توان از اسپیسرهای عمودی یا افقی استفاده کرد و نیاز است تا اسپیسر مخصوصی طراحی شود. تولیدکنندگان مختلف برای این منظور اسپیسرهایی از جنس پلاستیک به‌صورت سفارشی تولید می‌کنند؛ که در ادامه انواع آن را می‌بینید.

  • اسپیسر نیلینگ
  • اسپیسر استند فیکس
  • اسپیسر لوله مخابراتی

در این نوشته به موضوع اسپیسر میلگرد و کاربرد آن پرداختیم در این باره نظرات خود را با ما در میان بگذارید.

عضویت در خبرنامه آهن رسان

    برای دریافت آخرین اخبار بازار آهن آلات شماره تماس خود را وارد کنید