فونداسیون چیست

فونداسیون چیست


اصطلاح فونداسیون را حتماً در زمینه ساختمان سازی و در کل پروژه های ساخت و ساز شنیده اید. می خواهیم توضیح دهیم که فونداسیون چیست و چه ضرورت یا مزیتی برای سازه ها دارد. فونداسیون در واقع همان پی سازه یا ساختمان است که به آن شالوده نیز گفته می شود. درست در پایین ترین قسمت یک سازه ایجاد می شود و در درجه اول استحکام و مقاومت آن را بالا می برد. می خواهیم بدانیم این کار را چگونه انجام می دهد و چه خصوصیاتی دارد.

در مقررات ملی و ضوابطی که برای ساختمان سازی تدوین شده است، فونداسیون بخش مهمی بوده و برای اجرای درست آن نیز قوانینی وجود دارد. به دلیل اینکه بار سازه از قسمت های مختلف به پی و از آنجا به زمین منتقل می شود، فونداسیون نقش بسیار مهمی در تأمین استحکام و مقاومت سازه دارد پس باید استحکام بالایی داشته باشد.

فونداسیون چیست

فونداسیون در پایین ترین بخش ساختمان تحت بارهای مرده و زنده است بنابراین باید به گونه ای ساخته شود که تعادل و پایداری سازه را حفظ کند. برای پی سازی از مصالح مختلفی مثل خاک، فولاد، بتن، سنگ و غیره استفاده می شود.

وظیفه و نقش اصلی فونداسیون این است که:

  • بارهای سازه را به زمین منتقل کند.
  • از نشست بیش از حد سازه جلوگیری کند
  • در صورت نشست، مقدار آن در نقاط مختلف متفاوت نباشد
  • به گونه ای باشد که از شکست خاک زیر سازه جلوگیری کند
  • در اثر بارها و نیروهای جانبی، از واژگون شدن سازه جلوگیری کند

یک سازه از قسمت های مختلفی مثل سقف، کف، دیوارها، ستون‌ها و غیره تشکیل می شود. بارهای مرده و زنده وارد شده بر سازه از طریق این قسمت ها به زمین منتقل می شود تا در نهایت سازه در برابر ریزش و تخریب حفظ شود. میزان استحکام، مقاومت و در نهایت طول عمر یک سازه علاوه بر عوامل متعدد دیگر به استاندارد بودن بخش های مختلف آن بستگی دارد. شالوده یا فونداسیون بخش مهمی در این زمینه است که به نقش مهمی در ایمنی سازه دارد.

بیشتر بخوانید: حدیده کاری چیست

چه بارهایی بر سازه وارد می شود؟

  • بارهای مرده که ناشی از وزن سازه است
  • بارهای زنده که ناشی از اجزای متحرک داخل سازه است
  • بارهای جانبی که ناشی از سیل، باد، زلزله و طوفان است

فونداسیون چه خصوصیاتی دارد

آیا می دانید استانداردهای ساخت فونداسیون چیست؟ برای پی سازی قوانین زیادی وجود دارد، ابعاد و اندازه پی سازه، زمینی که در آن پی سازی انجام می شود، مواد و مصالح مورد استفاده و شرایط اقلیمی و جوی محل ساخت سازه و بارهای وارد شده بر سازه همه بر ساخت فونداسیون تاثیرگذار هستند و باید مورد بررسی قرار بگیرند.

مسلماً هرچه سازه بزرگ تر باشد، بارهای وارد شده بر آن نیز بیشتر می شود در نتیجه اندازه فونداسیون نیز باید بزرگ تر باشد. از طرفی هرچه میزان استحکام خاک بستر بیشتر باشد، می توان اندازه فونداسیون را به نسبت مشخصی کمتر کرد و بلعکس.

فونداسیون های خاص فونداسیون چاهی فونداسیون شناور فونداسیون نیمه عمیق
شامل صندوقه های، مهاری، ستون شنی و بهسازی خاک در عمق برای رسیدن به زمین سفت چاه های کوچکی حفر می کنند وزن خاک گودبرداری شده با وزن ساختمان در حال ساخت برابر است چیزی مابین فونداسیون سطحی و شمعی است

انواع فونداسیون

در ساخت و سازها از روش های پی سازی مختلفی استفاده می شود. فونداسیون ساختمان ها نیز در دو دسته کلی قرار می گیرند:

  • فونداسیون سطحی
  • فونداسیون عمقی
  • به پی سطحی شالوده و به پی عمیق شمع نیز گفته می شود.
  • پی نیمه عمیق نیز ساخته می شود که مثل پی چاهی است.
  • برخی از انواع فونداسیون به صورت ویژه هستند، مثل مهارها، کیسون ها (پی صندوقچه ای) و ستون های شنی
  • نوع دیگری پی نیز ساخته می شود که به صورت مجزا و مستقل بارها را از ستون به زمین منتقل می کنند که به آن ها پی منفرد یا نقطه ای می گویند.

شالوده یا فونداسیون سطحی

فونداسیون سطحی را وقتی اجرا می‌کنند که زمین زیر سازه دارای شرایط مطلوبی باشد و سازه ارتفاع و اندازه مناسبی داشته باشد.

پی منفرد یا شالوده منفرد نوعی فونداسیون سطحی است که بار تنها یک ستون را تحمل کرده و به زمین منتقل می کند.

شناژ چیست

شناژ یک رابط مابین شالوده ها است که نقش کلاف کردن و مهار نمودن شالوده را بازی می کند به این ترتیب موجب می شود تا نشست ساختمان یکنواخت صورت بگیرد و با نیروهای افقی مقابله می کند.

فونداسیون چیست

گاهی لازم است تا دو شالوده منفرد با هم ترکیب شوند که به آن ها فونداسیون مرکب می گویند. این اتفاق زمانی که ابعاد سازه بزرگ باشد می افتد.

فونداسیون چیست

یک نوع ساده از فونداسیون سطحی به نام فونداسیون نواری وجود دارد. در این نوع شالوده یک نوار در زیر ستون های یک محور قرار می گیرد. فونداسیون نواری هم در یک جهت و هم در دو جهت می تواند اجرا شود. اگر فونداسیون نواری تنها در یک جهت اجرا شود، آن را به شناژهای رابط به هم متصل می کنند.

فونداسیون چیست

فونداسیون گسترده چیست؟

وقتی بارهای وارد شده بر پی زیاد می شود و یا اگر مقاومت خاک کم باشد، می بایست عرض نوارهای شالوده را زیاد کرد. وقتی نواری‌های عریض به هم می رسند، با تداخل آنها به یکدیگر، شالوده یا فونداسیون گسترده ایجاد می شود. در واقع پی گسترده یک دال بتنی پهن می باشد که در زیر سازه قرار می گیرد. عامل مهم در استفاده از این نوع پی ها وجود خاک ضعیف و نامناسب زیر سازه است.

انواع شالوده گسترده

  1. فونداسیون گسترده ساده
  2. فونداسیون گسترده تیرچه دار

گاهی لازم است تا فونداسیون گسترده را تقویت کرد. برای این کار دو حالت وجود دارد:

  • دارای محدودیت تیر به طرف پایین
  • دارای محدودیت تیر به طرف بالا

وقتی که وضعیت خیلی بحرانی می شود باید با روش های پمپاژ و شمع های کششی جلوی نیروهای رو به بالا را گرفت.

شمع یا فونداسیون عمقی

فونداسیون عمیق زمانی که خاک در سطوح کم دارای مقاومت کم و ناکافی باشد، ضرورت می یابد. در چنین شرایطی نیروهای وارد شده بر پی سازه باید از طریق شالوده عمیق به لایه های مقاوم پایین تر و عمیق تر زمین منتقل شود.

به فونداسیون هایی که نسبت ارتفاع آن ها به کمترین بعد افقی شان بیش تر از ۶ باشد و عمق آن نیز بیش از ۳ متر باشد، فونداسیون عمیق می گویند.

در فونداسیون های عمیق معمولاً بارهای سازه از طریق یک سازه میانی به نام سرشمعی به زمین منتقل می شود.

معمولاً پی عمیق را با فواصل ۷.۵ تا ۱۵ متر در هر دو جهت اصلی ساختمان قرار می دهند و معمولاً به ازای هر طبقه باید اندازه عمق پی را ۳ متر در نظر گرفت.

  • خاک رسی یا نرم حدوداً ۳ متر پایین تر لایه رس
  • خاک غیر از رس و لای: عمق ۶ تا ۹ متر پایین تر از پی

فونداسیون های عمقی دو دسته اصلی دارند:

  • فونداسیون ته باربری
  • فونداسیون اصطکاکی

برای اجرای فونداسیون ساختمان ها معمولاً مراحل زیرا را اجرا می کنند:

  • نقشه کشی
  • پی کندن و گودبرداری کردن
  • آرماتوربندی کردن
  • قالب بندی کردن
  • بتن ریزی کردن

پی کندن به منظور برداشتن خاک اضافی تا رسیدن به خاک مناسب و مقاوم انجام می شود همچنین عمق خاک از فونداسیون در برابر یخ زدگی و اثرات جوی محافظت می کند. همچنین گودبرداری موجب می شود تا به یک تراز لازم برای اجرای نقشه رسید.

عضویت در خبرنامه آهن رسان

    برای دریافت آخرین اخبار بازار آهن آلات شماره تماس خود را وارد کنید